ทำแพคเกจจิ้งให้ผ่าน อย. ต้องรู้อะไรบ้าง?
ในการทำแบรนด์อาหารหรือเครื่องดื่มในประเทศไทยไม่ว่าจะเป็น
- ขนมโฮมเมด
- อาหารพร้อมทาน
- กาแฟ
- ชา
- อาหารเสริม
- เครื่องดื่มผงชง
สิ่งที่เจ้าของแบรนด์ต้องเจอแน่นอนคือ… การขอ อย.
อย. คืออะไร และ เกี่ยวอะไรกับ แพคเกจจิ้ง
แพคเกจจิ้ง กับ อย. คืออะไร และคำถามที่พบบ่อยที่สุดคือ
- แพคเกจจิ้งต้องแบบไหนถึงจะผ่าน อย.?
- ใช้ถุงแบบไหนได้บ้าง?
- ซองฟอยด์ธรรมดาผ่านไหม?
- ต้องมีสัญลักษณ์อะไรบ้างบนฉลาก?
บทความนี้จะอธิบายทุกขั้นตอนแบบละเอียด ตั้งแต่พื้นฐานจนถึงระดับโรงงานผลิต OEM
อย. คืออะไร และเกี่ยวอะไรกับแพคเกจจิ้ง?
อย.คือ (สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา)
เป็นหน่วยงานที่กำกับดูแลความปลอดภัยของอาหาร ยา เครื่องสำอาง และผลิตภัณฑ์สุขภาพ
สำหรับสินค้าอาหาร สิ่งที่ อย. ตรวจสอบหลัก ๆ คือ:
- ความปลอดภัยของสินค้า
- สถานที่ผลิต
- สูตรส่วนประกอบ
- ฉลากสินค้า
- บรรจุภัณฑ์ที่ใช้สัมผัสอาหาร
หลายคนเข้าใจผิดว่า “แค่สูตรผ่านก็พอ” แต่ความจริงคือ บรรจุภัณฑ์ก็เป็นปัจจัยสำคัญ
ทำไม แพคเกจจิ้ง ถึงมีผลต่อการผ่าน อย.?
= เพราะบรรจุภัณฑ์สัมผัสอาหารโดยตรง
ถ้าใช้วัสดุที่ไม่ได้มาตรฐาน อาจเกิด:
- สารเคมีปนเปื้อน
- ความชื้นเข้า
- อากาศเข้า
- อาหารเสื่อมคุณภาพเร็ว
- เชื้อรา
อย. จะพิจารณาว่า
- วัสดุเหมาะกับอาหารหรือไม่
- ทนความร้อนหรือไม่
- มี Food Grade หรือไม่
- มีเอกสารรับรองหรือไม่
บรรจุภัณฑ์ Food Grade คืออะไร?
Food Grade Packaging คือบรรจุภัณฑ์ที่ปลอดภัยสำหรับสัมผัสอาหารโดยตรง ไม่ปล่อยสารอันตราย
ตัวอย่างวัสดุที่ใช้บ่อย:
- PET
- PE
- PP
- ซองฟอยด์ (Aluminum Foil Laminated)
- Kraft Food Grade
ถ้าใช้วัสดุทั่วไป (เช่น พลาสติกอุตสาหกรรม)
อาจทำให้ไม่ผ่าน อย.
ฉลากสินค้า ต้องมีอะไรถึงจะผ่าน อย.?
นี่คือส่วนที่เจ้าของแบรนด์พลาดบ่อยที่สุด ตามกฎหมาย ฉลากอาหารต้องมี:
- ชื่ออาหาร
- เลข อย.
- ชื่อผู้ผลิต / ผู้จัดจำหน่าย
- ที่ตั้ง
- วันผลิต / วันหมดอายุ
- ปริมาณสุทธิ
- ส่วนประกอบ
- คำเตือน (ถ้ามี)
- วิธีเก็บรักษา
ถ้าขาดข้อใดข้อหนึ่ง → ไม่ผ่าน
- ขนาดตัวอักษร มีผลไหม?
- มีผลค่ะ
- อย. กำหนดให้:
- ตัวอักษรต้องอ่านชัด
- ขนาดเหมาะสม
- สีตัดพื้นหลัง
- ไม่หลอกลวงผู้บริโภค
ขั้นตอนการทำแพคเกจจิ้งให้ผ่าน อย.
Step 1: เลือกโรงงานผลิตที่มีมาตรฐาน
ควรเลือกโรงงานที่มี:
- GMP
- HACCP
- เอกสาร Food Grade
Step 2: เลือกวัสดุให้เหมาะกับสินค้า
เช่น:
- สินค้าไวต่อแสง → ใช้ฟอยด์
- สินค้าชื้น → ต้องกันความชื้นสูง
Step 3: ออกแบบฉลากให้ถูกกฎหมาย
Step 4: ตรวจสอบข้อความโฆษณา
ห้ามกล่าวอ้างเกินจริง เช่น:
รักษาโรค / หายขาด / เห็นผลทันที
OEM กับผ่าน อย. เกี่ยวกันยังไง?
ถ้าผลิตแบบ OEM โรงงานจะช่วย:
- ตรวจสูตร
- เตรียมเอกสาร
- แนะนำแพคเกจจิ้งที่ผ่านมาตรฐาน
- ช่วยขอ อย.
- นี่คือเหตุผลว่าทำไมการเลือกโรงงานสำคัญมาก
- แนะนำแนวทางสำหรับเจ้าของแบรนด์มือใหม่
- อย่าออกแบบก่อนรู้กฎหมาย
- อย่าเลือกถุงจากราคาถูกอย่างเดียว
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านแพคเกจจิ้งก่อนผลิต
- ทำตัวอย่างก่อนผลิตจริง
ร้าน จิงโจ้แพคเกจจิ้ง เชียงใหม่ ให้บริการ:
- ถุงฟอยด์ Food Grade
- ซองซีล 3 ด้าน
- ถุงกาแฟมีวาล์ว
- รับสกรีนโลโก้
- ผลิต OEM ขั้นต่ำไม่สูง
พร้อมให้คำแนะนำเรื่องการเตรียมแพคเกจจิ้งให้ถูกต้องก่อนยื่น อย.
🔎 Q&A เกี่ยวกับการทำแพคเกจจิ้งให้ผ่าน อย.
1.ถุงคราฟท์มีหน้าต่างใส ใช้กับอาหารได้ไหม?
ใช้ได้ หาก:
- ด้านในเคลือบ Food Grade
- หน้าต่างใสเป็นพลาสติกปลอดภัย
- ไม่ปล่อยสารปนเปื้อน
- ถุงคราฟท์ล้วน ๆ ที่ไม่เคลือบด้านใน มักไม่เหมาะกับอาหารชื้น
2. การพิมพ์คำโฆษณาบนซองมีผลต่อการผ่าน อย. หรือไม่?
มีผลมากค่ะห้ามใช้คำว่า:
- รักษาโรค
- หายขาด
- เห็นผลทันที
- ปลอดภัย 100%
ข้อความต้องไม่เกินจริง และไม่หลอกลวงผู้บริโภค
3. โรงงาน OEM ช่วยเรื่องแพคเกจจิ้งผ่าน อย. ได้หรือไม่?
โรงงานที่มีประสบการณ์สามารถ:
- แนะนำวัสดุ Food Grade
- จัดเตรียมเอกสาร
- ตรวจฉลากก่อนพิมพ์
- ให้คำปรึกษาก่อนยื่น อย.
- จึงช่วยลดความเสี่ยงการแก้ไขภายหลัง
4. บรรจุภัณฑ์ต้องมีเครื่องหมายรีไซเคิลหรือไม่?
- ไม่ใช่ข้อบังคับหลักของ อย. แต่แนะนำให้มี เพื่อความน่าเชื่อถือและมาตรฐานสากล
5. ถ้าเปลี่ยนแบบซองหลังได้เลข อย. แล้ว ต้องแจ้งใหม่ไหม?
หากเปลี่ยนเพียงดีไซน์เล็กน้อย อาจไม่ต้องแจ้ง
แต่ถ้าเปลี่ยนโครงสร้างวัสดุหรือขนาด ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่ก่อน
6. ซองอลูมิเนียมฟอยด์ช่วยให้ผ่าน อย. ง่ายขึ้นจริงไหม?
= ช่วยในแง่คุณภาพสินค้า เพราะ:
- กันแสง
- กันความชื้น
- ยืดอายุสินค้า
แต่ยังต้องมีฉลากถูกต้องครบถ้วน
7. การซีลถุงมีผลต่อการผ่าน อย. หรือไม่?
= มีผลค่ะ
ถ้าซีลไม่แน่น อาจเกิดการปนเปื้อน
เครื่องซีลควรได้มาตรฐาน และปิดสนิททุกจุด
8. บรรจุภัณฑ์นำเข้า ต้องมีเอกสารอะไรเพิ่มเติม?
= ต้องมี:
- ใบรับรองแหล่งผลิต
- ใบรับรองมาตรฐานความปลอดภัย
- เอกสารการนำเข้าอย่างถูกต้อง
9. เริ่มทำแบรนด์ใหม่ ควรใช้แพคเกจจิ้งแบบไหนเพื่อผ่าน อย. ง่ายที่สุด?
สำหรับมือใหม่ แนะนำ:
- ซองฟอยด์ Food Grade
- ซองซีล 3 ด้าน
- ใช้สติ๊กเกอร์ฉลาก
- ตรวจฉลากให้ครบก่อนพิมพ์จำนวนมาก







